Jak wyczyścić okap? Proste sposoby i domowe środki

Patrzysz na swój okap i widzisz tylko tłustą, lepką powłokę zamiast błyszczącego metalu? Z tego poradnika dowiesz się, jak wyczyścić okap szybko, dokładnie i bez męczącego szorowania. Pokażę Ci domowe środki, dzięki którym okap kuchenny znów będzie działał sprawnie i dobrze wyglądał.

Jak przygotować okap do czyszczenia?

Zanim zaczniesz ścierać pierwszy tłusty ślad, zatrzymaj się na chwilę. Dobre przygotowanie sprawia, że całe czyszczenie idzie sprawniej i bezpieczniej. Okap kuchenny pracuje z prądem i wciąga powietrze, więc trzeba podejść do niego jak do normalnego sprzętu AGD, a nie jak do zwykłej półki.

Najpierw odłącz urządzenie od zasilania. To drobny krok, ale bardzo istotny dla bezpieczeństwa. Potem spójrz, jak zbudowany jest Twój okap – większość modeli ma kratkę z filtrem aluminiowym na klipsy lub zatrzaski. Delikatnie ją zdejmij, połóż w zlewie lub dużej misce i dopiero wtedy zabierz się za obudowę. Jeśli masz model z filtrem węglowym, spróbuj od razu ustalić, kiedy ostatnio był czyszczony lub wymieniany.

Jak często czyścić okap?

Czy czyszczenie okapu raz na kilka miesięcy wystarczy? Dla kogoś, kto gotuje sporadycznie, to i tak za rzadko. Tłuszcz i para wodna osadzają się na obudowie i filtrach przy każdym smażeniu, a dodatkowo do wszystkiego przykleja się kurz z kuchni. Gdy warstwa staje się gruba, okap zaczyna gorzej wciągać opary, pracuje głośniej i przestaje filtrować powietrze tak, jak powinien.

Przy codziennym gotowaniu warto przetrzeć obudowę nawet raz w tygodniu, a pełniejsze czyszczenie z filtrami zaplanować co 3–4 tygodnie. Jeśli używasz kuchni rzadko i jesz głównie poza domem, mycie okapu co 2–3 tygodnie zwykle wystarczy. Filtry węglowe w modelach pracujących w trybie pochłaniacza dobrze jest wymieniać co 3–6 miesięcy, bo samego filtra węglowego nie da się skutecznie zregenerować.

Jak bezpiecznie rozebrać i umyć wnętrze?

Po zdjęciu kratki i filtrów zobaczysz wnętrze okapu. To tam zbiera się najwięcej tłuszczu, który ogranicza przepływ powietrza. Do środka nie używaj mocnych środków typu mleczka z drobinkami czy agresywnych odtłuszczaczy. Lepsza będzie ciepła woda z płynem do naczyń i miękka ściereczka z mikrofibry. Taki roztwór dobrze rozpuszcza tłuszcz, a jednocześnie nie niszczy elementów plastikowych i metalowych.

Najpierw usuń luźny brud i kurz, potem przejdź do miejsc, gdzie tłuszcz jest bardziej zbity. W trudniej dostępnych zakamarkach przyda się mała szczoteczka kuchenną lub stara szczoteczka do zębów. Po myciu przetrzyj wszystko czystą, wilgotną ściereczką, a na końcu osusz ręcznikiem papierowym. Dzięki temu tłuszcz nie będzie mieszał się z resztkami detergentu.

Jak wyczyścić filtr okapu?

To, czym wyczyścić filtr okapu, zależy od jego rodzaju. Inaczej traktujemy filtr aluminiowy, inaczej węglowy. W obu przypadkach czyste filtry to lepsza wydajność urządzenia i mniej zapachów roznoszących się po całym mieszkaniu.

Filtr aluminiowy

Filtry aluminiowe zatrzymują tłuszcz, zanim dostanie się do wnętrza urządzenia i kanału wentylacyjnego. W wielu nowoczesnych okapach – jak np. w modelach Amica z serii OMC czy OKC – są to aluminiowe panele, które łatwo wyjąć i umyć. Pierwszy krok to zdjęcie filtra i krótkie przepłukanie go pod ciepłą wodą, żeby spłukać wierzchnią warstwę zanieczyszczeń.

Później możesz postąpić na dwa sposoby: umyć filtr ręcznie w misce z ciepłą wodą i płynem do naczyń albo włożyć go do zmywarki. Jeśli wybierasz zmywarkę, połóż filtr w górnym koszu i ustaw delikatny program. Po myciu filtr musi dobrze wyschnąć – na kaloryferze, suszarce lub ręczniku papierowym. Dopiero wtedy zamontuj go ponownie, inaczej wilgoć może przedostać się do instalacji elektrycznej okapu.

Filtr węglowy

Filtry węglowe pełnią inną rolę niż aluminiowe. Nie zatrzymują tłuszczu, ale neutralizują zapachy, gdy okap działa w trybie pochłaniacza, czyli bez podłączenia do kanału wentylacyjnego. Węgiel aktywny bardzo dobrze chłonie zapachy, ale z czasem traci swoje właściwości. Takich filtrów nie powinno się myć ani „odświeżać” w piekarniku. Po prostu je wymieniasz.

Producenci – jak Amica – zalecają wymianę co 3–6 miesięcy, zależnie od intensywności gotowania. Im więcej smażysz i gotujesz, tym szybciej węgiel się nasyca. Stary filtr węglowy nie tylko gorzej pochłania zapachy, ale też może blokować przepływ powietrza, co sprawia, że okap pracuje głośniej.

Jakimi domowymi środkami wyczyścić okap?

Zastanawiasz się, czym wyczyścić okap z tłuszczu, jeśli nie chcesz kupować drogich środków chemicznych? W kuchni masz pod ręką kilka produktów, które działają zadziwiająco dobrze. Ważne, żeby dobrać je do stopnia zabrudzenia i materiału, z którego wykonany jest okap.

Oliwa lub olej – tłuszcz na tłuszcz

Brzmi dziwnie, ale w praktyce działa bardzo dobrze. Zaschnięty tłuszcz na obudowie czy kratce rozpuszcza się pod wpływem świeżego tłuszczu. Najlepiej sprawdzi się oliwa z oliwek albo zwykły olej rzepakowy. Cienką warstwę tłuszczu nałóż na zabrudzoną powierzchnię i przykryj ściereczką namoczoną w bardzo gorącej wodzie.

Po kilku minutach ściereczkę zdejmij i zacznij przecierać powierzchnię gąbką. Zaschnięty brud zmięknie i zacznie schodzić bez intensywnego szorowania. Na koniec przetrzyj wszystko ręcznikiem papierowym. Możesz zostawić naprawdę minimalną ilość oliwy na stali nierdzewnej – tworzy to delikatną warstwę nabłyszczającą i ułatwia następne czyszczenie.

Ocet i woda

Jeśli zastanawiasz się, czym wyczyścić okap kuchenny, kiedy jest już mocno zatłuszczony, prosty roztwór octu i wody sprawdza się bardzo dobrze. Wymieszaj ocet z wodą w proporcji 1:1, przelej do butelki ze spryskiwaczem i rozprowadź na zabrudzonych elementach. Po chwili tłuszcz zacznie się rozpuszczać.

Następnie użyj szorstkiej strony gąbki (ale nie metalowej) i delikatnymi ruchami zdejmij warstwę tłuszczu. Na końcu przetrzyj wszystko mokrą ściereczką i osusz ręcznikiem papierowym. Roztwór wody z octem jest szczególnie dobry do regularnego przecierania obudowy, bo ogranicza gromadzenie się nowych osadów i usuwa także zacieki z pary wodnej.

Płyn do naczyń

Kiedy plama jest świeża, nie trzeba kombinować. Woda z płynem do naczyń wystarczy, żeby bez trudu ją usunąć. Taki roztwór radzi sobie dobrze z niewielkimi zabrudzeniami, zwłaszcza jeśli sięgniesz po niego zaraz po gotowaniu. Wtedy tłuszcz jeszcze nie zdąży związać się z kurzem.

Do czyszczenia okapu najlepiej użyć miękkiej gąbki i wody o wysokiej temperaturze, ale nie wrzątku. Po zakończeniu mycia spłucz obudowę czystą wodą i przetrzyj do sucha. Jeśli będziesz powtarzać ten prosty zabieg co tydzień, nie dopuścisz do powstania grubych, lepkich warstw, które wymagają mocniejszych środków.

Soda oczyszczona

Soda przydaje się wszędzie tam, gdzie brud jest bardziej uporczywy. Zmieszaj ją z odrobiną wody, żeby powstała gęsta papka i nałóż na zabrudzenia. Możesz dodać kilka kropli soku z cytryny – poprawi to działanie mieszanki i zniweluje zapach. Po kilku minutach zacznij delikatnie pocierać powierzchnię.

Soda działa jak delikatny peeling. Dobrze radzi sobie z plamami na kratkach i filtrach aluminiowych. W przypadku filtrów przygotuj duże naczynie, zagotuj wodę, wsyp 2–3 torebki sody oczyszczonej i zanurz elementy, które chcesz oczyścić. Po kilku minutach wyjmij je, przemyj gąbką i dokładnie spłucz. Na końcu wszystko osusz.

Regularne czyszczenie okapu kuchennego pozwala zachować wysoką wydajność urządzenia i ogranicza rozprzestrzenianie się zapachów do innych pomieszczeń.

Jak czyścić okap ze stali nierdzewnej?

Większość nowoczesnych okapów – zwłaszcza dekoracyjnych i kominowych – wykonana jest ze stali nierdzewnej. Taki materiał łatwo utrzymać w czystości, ale dość szybko widać na nim smugi, ślady palców czy krople tłuszczu. Dobrze dobrane środki czyszczące potrafią jednak przywrócić okapowi piękny połysk w kilka minut.

Do wstępnego odtłuszczenia użyj wody z płynem do naczyń, octu lub sody. Gdy powierzchnia będzie już czysta, przejdź do nabłyszczania. Kilka kropli oliwy lub oleju rozprowadź cienką warstwą miękką ściereczką zgodnie z kierunkiem „szlifu” stali. Możesz też sięgnąć po specjalny nabłyszczacz do stali nierdzewnej, jeśli domowe sposoby nie dają efektu, jakiego oczekujesz.

Najczęstsze błędy przy czyszczeniu stali

Przy okapach ze stali nierdzewnej liczy się nie tylko to, czym myjesz, ale też czego unikasz. Zbyt agresywny środek lub twarda gąbka mogą zostawić trwałe ślady, których nie da się potem usunąć. Niektóre uszkodzenia pojawiają się dopiero po czasie, gdy stal zaczyna matowieć.

Przy pracy z takim okapem lepiej zrezygnować z proszków do szorowania, druciaków i mleczek z drobinkami. Ostrożnie obchodź się też z silnymi odtłuszczaczami – zawsze sprawdź najpierw niewidoczne miejsce i upewnij się, że produkt jest przeznaczony do stali nierdzewnej.

Jak sprawić, żeby okap brudził się mniej?

Dobre czyszczenie to jedno. Drugie to ograniczenie ilości brudu, który w ogóle trafia na okap. Małe zmiany w sposobie gotowania szybko przekładają się na czystszą kuchnię i krótszy czas sprzątania. Część z nich możesz wprowadzić od razu, bez dodatkowych kosztów.

W czasie gotowania zamykaj garnki pokrywkami tak często, jak się da. Dzięki temu mniej pary i tłuszczu unosi się w stronę okapu, a potrawy szybciej dochodzą. Jeśli masz kuchenkę gazową i planujesz remont, rozważ płytę indukcyjną – płyta indukcyjna emituje mniej dodatkowych oparów niż płomień gazowy, więc na filtrach i obudowie osadza się mniej zanieczyszczeń.

Triki, które ułatwiają życie

Kilka prostych rozwiązań sprawia, że sprzątanie okapu nie będzie już tak często wracać na listę „do zrobienia na później”. Część z nich dotyczy wyboru sprzętu, inne samego użytkowania. Warto przyjrzeć się swojej kuchni i zdecydować, co możesz zmienić już teraz.

W wąskich kuchniach dobrze sprawdzają się okapy do zabudowy. Są częściowo schowane w meblach, więc obudowy jest mniej, a tym samym mniej powierzchni do mycia. Przy zakupie nowego okapu przemyśl też kolor – tłuste ślady na czarnym korpusie są zwykle mniej widoczne niż na białym. A jeśli wybierasz sprzęt Amica, zwróć uwagę na modele z technologią HoodConnect, które automatycznie dopasowują moc do pracy płyty indukcyjnej.

Dobrze jest też wyrobić w sobie jeden prosty nawyk: raz w tygodniu, przy okazji większego sprzątania kuchni, przetrzyj obudowę okapu wodą z płynem lub octem. Zajmuje to kilka minut, a w praktyce uniemożliwia powstanie warstwy tłuszczu, z którą walczy się najtrudniej.

Jeśli chcesz porównać najważniejsze domowe sposoby czyszczenia okapu, przyda Ci się krótka tabelka z podsumowaniem ich działania:

Domowe sposoby na czyszczenie okapu możesz łączyć w zależności od potrzeb. W praktyce często działa najprostszy schemat: wstępne odtłuszczenie oliwą, potem ocet z wodą, a na końcu szybkie przetarcie płynem do naczyń. Tak przygotowany okap znów dobrze filtruje powietrze, a kuchnia wygląda świeżo.